San Silvestro en Capodanno in Rome, januari 2011

We komen oudejaarsdag in Rome aan om oud, San Silvestro, en nieuw, Capodanno, te vieren. De temperatuur is aangenaam, de groet op straat is ‘auguri’ (gefeliciteerd) en we voelen het weerzien als een warm bad, als thuiskomen.

Terrasjes buiten zitten vol.
Nadat we onze kamer in een hotelletje in de binnenstad bekeken hebben gaan we op stap.
Langs het immens grote gebouw van justitie wandelend, kunnen we alleen maar constateren dat een flinke opknapbeurt geen overbodige luxe zou zijn. Overal in Italië wordt gemopperd dat het onderhoud van de oudheden te lang op zich laat wachten. Het zal ook een enorme uitgavenpost zijn voor zoveel kunst.
Silvio Berlusconi heeft ook hier zijn voorkeuren waar het geld aan besteed wordt. Het antieke marmeren beeld van god Mars, dat in zijn werkpaleis Palazzo Chigi in hartje Rome staat, heeft hij, letterlijk, een hand gegeven en het beeld werd ook van een nieuwe penis voorzien. Ook bij een beeld van Venus, de godin van de liefde liet hij twee handen aanzetten. Kosten in totaal 70.000 euro. Deskundigen spreken er schande van, want de restauraties zijn niet volgens de klassieke regels uitgevoerd.
Door het neerstorten van een muur en een gebouw in het door de Unesco beschermde Pompei laait de discussie heftig op in Italië. We verwaarlozen onze eeuwenoude cultuur.

Als we richting Vaticaan lopen constateren we dat hier geen geldgebrek heerst. De paus heeft van zijn boek ‘Jezus van Nazareth’ anderhalfmiljoen exemplaren verkocht. Veel van de opbrengst gaat naar goede doelen.
Op 30 december 2010 heeft de paus besloten de Vaticaanse bank te zuiveren van duistere zaken in het verleden. Contacten met banken die zich niet alleen bezig hielden met het beleggen van Vaticaanse gelden maar ook maffiagelden witwasten kostten de Vaticaanse bank veel geld. Twee laatste transacties van 23 miljoen werden door justitie geblokkeerd. Er komt nu een centrale Vaticaanse bank om van alle blaam gezuiverd te zijn.

Wij wandelen eerst naar het Sint Pieterplein waar morgen om twaalf uur de Paus zijn Nieuwjaarsrede uitspreekt voor het oog van de hele wereld.
Het is op het plein een drukte van belang. Een lange rij belangstellenden staat voor het bezoek aan de basiliek te wachten tot de deuren opengaan.
Er zijn zes enorme grote beeldschermen opgehangen. Veel politie is op de been, in veel verschillende uniformen. Overal wordt heen en weer gewandeld en worden vragen van toeristen beantwoord. Het is een ontspannen sfeer van groepen mensen die elkaar op de foto zetten, gezinnen die voor de enorme kerststal staan. Veel nonnen en geestelijken in verschillende outfit, wandelen vrolijk pratend. Bij een kraampje staan twee nonnetjes gezellig iets uit te zoeken. Het valt ons op dat er veel Afrikaanse nonnen zijn.
De verkoper van ansichtkaarten prijst zijn waar aan in het Engels, Italiaans en Chinees. Zo is het ook hier op het plein. Veel Italianen, Chinezen en Amerikanen en andere Engels sprekenden.
Chinese dames lopen met monddoekjes voor, door de heerlijke frisse Romeinse lucht.
Onder de Italiaanse dames is het bontjasgehalte hoog. Ik kan blijven fotograferen, dames vanaf een jaar of dertig en ouder. Grote jassen met brede kragen. De afgelopen herfst zag ik op een markt een bontjasje (konijn) hangen voor nog geen honderd euro. De koopman keek verbaasd naar wat ik allemaal op het labeltje in de jas zo interessant vond.

Wij wandelen richting Piazza Navona, waar de grootste kerstmarkt moet zijn. Onderweg zien we een feestelijk gekleed gezelschap voor een kerk wachten. Oudejaarsdag in de middag om vier uur, is natuurlijk een prachtige gelegenheid om te trouwen. Je kunt een hele avond met je vrienden feesten en zo het nieuwe jaar inrollen.
Een rode Ferrari rijdt voor met het bruidspaar.
Ook zien we aanplakbiljetten van Il Popolo della Vita, een waarschijnlijk, regionale politieke partij met de volgende tekst:
‘Kunnen wij afgevaardigden kopen? Nee dat is tegen onze waardigheid.
Gelukkig 2011, zonder corruptie’.

Op de kerstmarkt is alles glitter, glans en knipperlicht. Grote kramen met La Casa di Befana. De kerstmarkt blijft tot zes januari. De dag van de goede fee. In heel Italië wordt dat gevierd op verschillende manieren. Ook in de tv-reclames zie je haar regelmatig voorbij vliegen, de fee die in de nacht van vijf op zes januari op haar bezem door de lucht vliegt en haar cadeautjes, snoep en chocola bij de kinderen aflevert. Stoute kinderen krijgen kolen maar ik zie nooit stoute Italiaanse kinderen, dat zit wel goed.
Als tegenprestatie hangen de kinderen hun sok aan de schoorsteen met een mandarijn, een sinaasappel en natuurlijk een glas wijn.
Voor we naar onze hotelkamer gaan om energie te verzamelen voor vanavond nemen we een wijntje in de bar om de hoek. De ober wil wel een praatje. Voordat we onze uitgekozen hapjes op hebben, staat er alweer een nieuw schaaltje, geschenkje van de ober. Bij ons tweede glas komt nog een schaaltje lekkernijen op ons tafeltje.

Het is half tien, tijd om ons restaurant, Il Fico, op te zoeken. In Italië draait het leven om eten dus gaan we het oude jaar uiteten en het nieuwe jaar ineten.
Om voor het nieuwe jaar wat geluk af te dwingen draag ik een mooi rood slipje. Als je met pek omgaat word je ermee besmet. Laten we eerlijk zijn een beetje extra geluk kunnen we allemaal wel gebruiken.
Ons gereserveerde tafeltje staat klaar. Het restaurant is vol. We hebben onze plaatsen lang van te voren gereserveerd via Persoonlijk Rome, een groep Nederlandse journalisten die in Rome werkt. Het vijfgangenmenu staat vast, alleen bij het hoofdgerecht en bij de primo piatto kun je uit twee varianten kiezen.
We beginnen met een prosecco met daarna een goede fles witte wijn en tussen de gerechten door een speciale wijn. Als dolce krijgen we een tiramisu della casa. Tijdens het eten gaan met grote regelmaat mensen in de winterjas naar buiten een sigaretje roken. Er zijn erbij, die ik vaker dan vijf keer volledig in de winterjas met alles dicht naar buiten heb zien lopen.
Af en toe heft iemand een lied aan na de wens -auguri- door het restaurant geroepen te hebben. Steeds meer aanwezigen zingen mee. De Italiaan kan goed zingen. Tegen twaalf uur worden de bedienden onrustig. Op elke tafel komt een fles prosecco en schone glazen. Even voor twaalf uur gaan we naar buiten met de glazen en de fles. De laatste seconden van het jaar tellen we samen af en dan vliegen de kurken door de lucht, worden glazen gevuld wordt er geproost en knalt het vuurwerk. Wij staan in een smalle straat, die in minder dan geen tijd vol rook hangt.

We gaan weer naar binnen waar het een drukte van belang is. Iedereen zingt en schreeuwt, telefoons gaan af en de bediening manouvreert zich door al dat gewoel met borden linzen. We eten al de hele avond, maar linzen eten brengt geluk, dus daar gaan we, avanti.
Gelukkig zijn we in een land waar eten voor je plezier gedaan wordt. Het compliment voor de kok is: smakelijk eten. Je bord hoeft niet leeg, je glas hoeft niet leeg, je fles hoeft niet leeg. Brengt de ober na de maaltijd een digustiva in de vorm van grappa of limoncello, dan laat je je wijn verder staan en drink je een digustiva om je lichaam het eten beter te laten verwerken. Een glaasje is voldoende.
Wij geven onze halfvolle fles prosecco aan onze buren en nadat de eigenaar van het restaurant iedereen persoonlijk een auguri heeft gewenst, nemen we afscheid en wandelen de stad in richting hotel.

Veel Italianen gaan niet naar bed maar wachten tot ze de zon hebben zien opkomen, want ook dat zal geluk brengen in dit nieuwe jaar. Wij gaan wel richting bed want we hebben het geluk al genoeg afgedwongen. Je kunt ook overdrijven.
In de straten van Rome lopen groepen mensen genietend van elkaar. Nergens opstootjes, relletjes, geknal van vuurwerk, alleen een feestelijk, happy gevoel heerst in de straten.

Voor mijn verjaardag heb ik een straatje halve oudejaarsloten gekregen. Nu we toch het geluk proberen te beinvloeden, moet je geen halve maatregelen nemen. We halen op de i-phone de gewonnen nummers op en constateren dat we de helft van de uitgaven terug verdiend hebben. We vinden het goed en duiken moe en voldaan onder het dekbed want morgenvroeg gaan we naar de paus.

Uitgerust stappen we op nieuwjaarsdag richting het Vaticaan.
In de straten is het stil, de stad slaapt uit. Bij de verkoopkraampjes worden in een rustig tempo de goederen uitgestald, zelfs de bars zijn nog dicht. Het is tien uur en op het Sint Pietersplein begint het drukker te worden.
Een hele grote groep meisjes in Schotse rokjes loopt naar het plein. Ook nu een lange rij voor de dichte basiliekdeuren. De grote schermen laten de dienst zien waarin de paus voorgaat. Grappig is het te zien hoe alle i-phones en mobieltjes de lucht in gaan als de paus voorbij komt.
De mensen op het plein voelen zich verbonden met de dienst. Met grote aandacht volgt men de liturgie en ik begrijp hoe de sfeer van de gelovigen hier op dit immense plein straks door de aanwezigheid van de paus versterkt zal worden. Ik voel dat de emotie van het geloof in zo’n massaal gebeuren je optilt. De pauselijke toespraak zal voor de aanwezigen de belangrijkste vorm zijn om het geluk af te dwingen.

Wij lopen vanaf het plein richting de metro. We zien hoe het metrostation massa’s mensen naar buiten werkt. Een straat van een kilometer lang zwart van de mensen. Een onafgebroken stroom Italianen, komt de metro uit de straat op richting Sint Pietersplein. Een uur lang blijft de stroom aanhouden.
De Zwitserse garde houdt de wacht bij de ingang van een kerk. Deze garde is al eeuwenlang in dienst van het Vaticaan. Volgens mij waren het nu geen Zwitsers maar Italianen in dienst van de Zwitserse garde, terwijl het toch bedoeld was om betrouwbare Zwitsers in te zetten.
De kraampjes met kleding, waaronder een heel rek bontjassen, gepofte kastanjes en natuurlijk loterijbriefjes staan klaar om de mensenmassa straks van dienst te zijn.

Het is twaalf uur het plein is vol en de stad is weer rustig. In de metro is het stil. Wij gaan richting Spaanse trappen.
Hier is het druk. Langzaamaan vullen de trappen zich met mensen, er is geen plekje onbezet. Iedereen komt voor het nieuwjaarsconcert. Geweldig klinkt het in de buitenlucht. Wat een luxe toch dat je in dit land alles buiten kunt organiseren, zomer en winter.
Het publiek is terecht enthousiast. Prachtige muziek klinkt door de lucht, waarin de mensen meeklappen. Het volkslied is het sluitstuk. Iedereen staat, sommigen met de hand op het hart, om vanuit het hart mee te zingen.

Als we na het concert de dure winkelstraat, de Via dei Condotti in wandelen is hier de grote passegiata begonnen. Ook hier is het bontjasgehalte hoog en kleine kinderen lopen als grote aangeklede poppen rond. De bezoekers van kerk en concert kuieren met gezin of vriend in hun mooiste outfit langs etalages van Valentino, Gucci, Bulgari, Dolce en Gabana, Ferrari, Prada en Giorgio Armani.
Het is pranzotijd, we zoeken een terras op een stoep, zodat we ook het straatgebeuren niet hoeven missen. Een witte en een rode wijn en schaal pasta, arrivederci Roma. Alla prossima volta. Hoeveel verrassingen zal deze eeuwige stad nog voor ons in petto hebben. We zullen ons opnieuw laten verrassen.

Ciao.

Mieke van Delden
schrijver van Bella figura, www.bellafigura.nl